strona główna
Sen pełni w naszym życiu niezwykle ważną rolę, porównywalną z przyjmowaniem pokarmów. Sen wpływa na sprawność naszego ciała i umysłu. Prawidłowy sen zapewnia wypoczynek i regenerację organizmu, służy rozwojowi pamięci, poprawia funkcję układu immunologicznego i ochronę przed chorobami infekcyjnymi.
Przewlekłe zaburzenia snu, spowodowane między innymi bezdechechami, zwiększają ryzyko chorób sercowo-krążeniowych. Zmęczenie i zaburzenia koncentracji w ciągu dnia powodują mniejszą sprawność intelektualną i w efekcie popełnianie błędów, nierzadko fatalnych w skutkach. Już nikt nie ma dzisiaj wątpliwości, że leczenie bezdechu śródsennego przedłuża życie i poprawia jego jakość.
Aktualna klasyfikacja zaburzeń snu (American Academy of Sleep Medicine) wyróżnia szereg chorób o różnej etiologii, którym często towarzyszy chrapanie.
Schorzenie, w którym na plan pierwszy wysuwa się wielokrotnie powtarzane podczas snu, krótkotrwałe, częściowe lub całkowite zamknięcie dróg oddechowych – odbierane przez otoczenie jako chrapanie lub bezdech, należą do grupy tzw. obturacyjnych zaburzeń oddychania podczas snu.
Powstawanie chrapania i bezdechu związane jest ze specyficzną budową górnego odcinka dróg oddechowych. W obrębie gardła nie ma rusztowania chrzęstnego czy kostnego, które podtrzymywałoby światło dróg oddechowych. O zamknięciu lub otwarciu gardła decyduje napięcie mięśni i budowa okolicznych struktur miękkich, co sprzyja zapadaniu się ścian gardła podczas snu, które jest odbierane przez otoczenie jako chrapanie i/lub bezdech.
Zwężenie dróg oddechowych podczas snu może objawiać się:
- chrapaniem bez żadnych dolegliwości,
- chrapaniem z przerwami w oddychaniu podczas snu (bezdechami), którym w początkowych stadiach choroby nie towarzyszą inne objawy oraz
- chrapaniem z bezdechami i klinicznymi objawami choroby.
Samo chrapanie, któremu nie towarzyszy bezdech, jest niegroźne dla pacjenta. Może natomiast doprowadzić do desperacji otoczenie. Chrapacze-rekordziści przekraczają 80 dB (kosiarka do trawy – 80dB, jadący pociąg – 80 dB, ruch uliczny – 90 dB) i z tego właśnie powodu, leczenie chrapania rozpoczyna się najczęściej na prośbę rodziny pacjenta.
Zanim podejmie się decyzję o sposobie leczenia pacjenta, konieczne jest zdiagnozowanie rodzaju i nasilenia zaburzeń. Służy temu rejestracja różnych parametrów podczas snu. Badanie można przeprowadzić ambulatoryjnie (pacjent śpi w swoim domu), w niektórych przypadkach konieczne jest bardziej szczegółowe badanie w warunkach szpitalnych.
Dopiero po przeanalizowaniu zarejestrowanych w czasie snu parametrów, można omówić z pacjentem sposób i zakres leczenia chrapania i bezdechu. Do dyspozycji są metody zachowawcze i operacyjne. Dla każdego pacjenta opracowywany jest indywidualny plan postępowania.
Standardy leczenia zachowawczego jak i chirurgicznego ciągle się zmieniają. Lepsze poznanie choroby i rozwój techniki sprawiają, że lekarz ma do zaoferowania metody coraz bardziej skuteczne i bezpieczne dla pacjenta, takie jak radiochirurgia, która jest obecnie metodą z wyboru leczenia chrapania i lekkich postaci bezdechu.
